3) Eğitim önlemleri
Hastaların eğitimlerinin, alışkanlıklarının ve sosyal faktörlerin dekübitüs oluşumuna katkıda bulunduğu gözlenmiştir. Özellikle quadriplejik ve paraplejik hastalarda deri bakımının bilinmemesi problemi daha dramatik hale getirir. Hastaların dekübitüsleri tedavi edildikten sonra gerekli eğitim verilmediğinde %80'inde ilk 3 ayda rekürans gözlenmiştir. Bu reküranstan sadece, biyomekanik, biyokimyasal, medikal ve fonksiyonel faktörler sorumlu tutulamaz. Hastanın sürmesi gereken yaşam biçimi, kendini kontrol etmesi, deri bakımını öğrenmesi problemin çözümüne ciddi katkıda bulunur. Dekübitüs riski taşıyan bütün hastalara taburcu edilmeden bir eğitim programı uygulanmalı, ülser riskini artıran aktivitelerden kaçınması, derisini tanıması, alarme olup medikal yardımı istemesi gereken en erken zamanı tesbit etmesi öğretilmelidir. Böyle bir program hekim, terapist, hemşire üçlüsünün uygun göreceği biçimde her klinikte hazırlanabilir. Basıncın ortaya çıkmasına yol açan güç ve aktiviteler:

Basıncın ortaya çıkmasına yol açan güç ve aktiviteler:
Skapula (kürek kemiği)
I. Direkt basınç
a) Oturma pozisyonunda:
Yatak başı kaldırıldığında öne doğru kayması
Uzun süre aynı pozisyonda kalması

III. Diğer faktörler
a)Servikal immobilizer (boyun sabitleyici) bulunması
b) Total spinal immobilizer (Sürekli omurga sabitleyici bir destek) bulunması

Dirsekler
I. Direkt basınç
a)Yüzü koyun pozisyonda:
Dirsekten güç alınan pozisyonda uzun süre bırakma

II. Diğer faktörler
a)Travma
Pozisyon verirken dirsekleri manivela gibi kullanma

Basıncı önleyici ve rahatlatıcı müdahaleler
. Her pozisyon verme sırasında deri kontrol edilir.
. Pozisyon çizelgesi kullanılır.
. Mümkünse su yatağı kullanılır.
. 15-30 dakikada bir ağırlık merkezini mümkünse hastanın kendisi değiştirir.
. Tilt (yükseltisi ayarlanabilen özel yataklar) kullanılır.
. Beslenme haricinde 30 dereceden fazla kaldırılmaz.
. Yatak içi kaymayı ve sürtünmeyi önlemek için ayak arasına yastık gibi bir malzeme konulur.
. Su yatağı veya başka basınç azaltıcı minderler kullanılır.
. Göğüs ile başın kaldırıldığı pozisyonda (dirsekten destek alarak) uzun süre kalmaması sağlanır.

Sakrum (kuyruk sokumu)
I. Direkt basınç:
a)Sırt üstü pozisyonunda:
Uzun süre aynı pozisyonda bırakma
b)Oturma pozisyonunda:
Uzun süre yığılmış bir tarzda oturma

II. Sürtünme
a)Oturma pozisyonunda tekerlekli iskemlede veya yatakta öne kayma
b)Sırt üstü pozisyon: Yanlış çevirme teknikleri kullanma

III. Diğer faktörler
a) İmmobilizasyon sağlayan (hareketsiz tutmak için kullanılan) malzemelerin olumsuz etkileri

Basıncı önleyici ve rahatlatıcı önlemler
Yatakta:
. 2 saatte bir çevrilir.
. Uygun sünger parçaları ile desteklenir.

Tekerlekli iskemlede:
. Sık pozisyon verilir,
. Uygun iskemle yastığı kullanılır.
. İskemlenin ortası çukur olmamalıdır.

Yatakta:
. Yatak baş ucu 30 dereceden fazla kaldırılmamalı.
. Ayaklar kaymayı engelleyecek şekilde desteklenmelidir.

Tekerlekli iskemlede:
. Öne kaymayı önleyip, sırtı desteklenir.
. Kemer ile bağlanıp, oturma yüksekliği ayarlanır.

Yatakta: . Vücudun çarşaflara sürtünebileceği şekilde hasta çekilmez.
. Yatakta çevirirken yuvarlanır, tekerlekli iskemlede kendi hareket edebilenler için destek yastıkları kullanılır.
. Çevirme sıklığı artırılır.
. İmmobilizasyon sağlayan malzemenin vücuda uygunluğu kontrol edilir.

Trokanterler (kalça kemiği)
I. Direkt basınç
a)Yan atma pozisyonu: uzun süre aynı pozisyonda kalma
b) Oturma pozisyonu: Çok dar tekerlekli iskemlede oturma
II. Sürtünme
a)Yan yatma pozisyonu: Alt ekstremite spastisitesi (aşırı kas sertleşmesi) kalçayı yatağa kuvvetle sürter.

III. Diğer faktörler
a)Heterotopik ossifikasyon

Basıncı önleyici ve rahatlatıcı önlemler:
. 30 derecelik yan pozisyon verilir.
. Sık aralarla çevrilir.
. Hastanın tekerlekli iskemlede kalçasının sıkışıp sıkışmadığını kontrol edilir.
. Kalçalar tekerlek ve kollarla temas etmemelidir.

Yatakta:
. Bacakların birbiri üzerine binmesi önlenir,
. Yastık kullanarak pozisyonu desteklenir. Bu spastisiteye (aşırı kas sertleşmesi) bağlı kaymayı önler.
. Daha sık aralarla çevrilir.
. Spastisite'yi (aşırı kas sertleşmesi) azaltmak için tedavi yapılır.

İskeal çıkıntılar (leğen kemiği)
I. Direkt basınç
a)Oturma pozisyonunda: basıncı hafifletmeden uzun süre aynı pozisyonda bırakmak.
b)Tekerlekli iskemlede ayak ve bacağın düzgün yerleştirilmemiş olması.
c)Tekerlekli iskemlenin ortasının çökerek hamak etkisi yaratması.

II. Sürtünme
a)Bir yüzeyden diğerine taşırken yapılan yanlış uygulamalar

III. Diğer faktörler
a) Daha önce bir epitel ile kapanmış ülserler.
b) Heterotopik ossifikasyon

Basıncı önleyici ve rahatlatıcı önlemler
. Tekerlekli iskemlede: 15-30 dakikada bir basınç merkezinin yeri değiştirilir.
. Ağırlık, öne, yana ve arkaya doğru yatırılır.
. Ayağın pozisyonu ayarlanır.
. Tekerlekli iskemlede ayak dayama yeri çok yüksekse basınç doğrudan iskium üzerine biner. Ağırlığın kalça ve bacağa yayılması sağlanır.
. Tekerlekli iskemlenin ortasına oturma tahtası konur.

Tekerlekli iskemlede;
. Sürtünme engellenir.
. Hastayı taşırken kayma tahtası kullanılır.
. İskemlenin kol ve tekerleğinin çarpmasına ve sürtünmesine engel olunur.

Normal koltukta;
. Uzun süre oturmasına izin verilmez.
. Basınç merkezi en geç 1 saatte bir değiştirilir.

Dizler
I. Direkt basınç
a) Yüzü koyun pozisyonda;Yetersiz basınç dağılımına neden olmak
b) Yan yatar pozisyonda;Uzun süre aynı pozisyonda bırakmak.

II. Sürtünme
a) Yan yatar pozisyonda;Ayaklardaki aşırı kas sertleşmeleri dizlerin yatağa sürtünmesine yol açar.

Basıncı önleyici ve rahatlatıcı önlemler:
Yatak ve tekerlekli iskemlede;
. Daha önce hasar görmüş dokunun üzerindeki sürtünme önlenmelidir.
. Yatakta daha sık çevrilmelidir. Çevrilirken hasta kaldırılır. Yüzey üzerinde çekip, itilmemelidir.
. Tekerlekli iskemlenin minderi hareketli olan modeli tercih edilmelidir (havalı minder).
. Spastisite için tedavi yapılmalıdır.

Yatakta;
. Yüzü koyun uzun süre bırakılmaz.
. Doğru pozisyon seçilerek kemik dokunun yüzeyde olduğu yerlerde sünger destek kullanılır.
. Su yatağı kullanılır.
. Diz yan yüzeylerine basınç binmesi engellenir.
. Sık çevrilir.
. Yastık ve sünger ile desteklenir.
. Spastisite için tedavi yapılır.

Ayak bilekleri
I. Direkt basınç
a) Yan yatar pozisyonda; uzun süre aynı pozisyonda bırakma.
b) Oturma pozisyonunda; tekerlekli iskemlede uzun süre aynı pozisyonda bırakma.

II. Diğer faktörler
Ayak bileği ödemi, uygunsuz ayakkabı kullanımı.

Ayak baş parmakları
I. Direkt basınç
a)Oturma pozisyonu; tekerlekli iskemleye transfer esnasında çarpma veya tekerlekli iskemlenin manevrası esnasında çarpma
b) Yüzü koyun pozisyon; Uzun süre aynı pozisyonda bırakma

II. Diğer faktörler
Tırnak batması, tırnak enfeksiyonu, dar elastik çoraplar, kötü oturan ayakkabılar

Basıncı önleyici ve rahatlatıcı önlemler:
Yatak ve tekerlekli iskemlede;
. Dış malleole basınç binmesi engellenir.
. Düzenli çevrilir.
. Su yatağı kullanılır.
. Ayak-bilek koruyucusu, yastık, sünger kullanılır.
. Dikkatli transfer edilir.
. Ayak tabanının dik olarak yere basması sağlanır.
. Ödem çözülüp, eleve edilir.
. Elastik çorap kullanılır.
. Ödem kronik problem ise büyük ayakkabı kullanılır.

Tekerlekli iskemlede;
. Transfer esnasında dikkat edilir.
. Ayak konulan bölümün topuk ve parmakları koruyacak büyüklükte olmasına dikkat edilir.
. Ayakkabı giydirilir. Ayakkabıların tam uyması sağlanır.

Topuklar
I. Direk basınç
a) Sırt üstü pozisyon; Uzun süre aynı pozisyonda bırakma
b) Yan yatar pozisyon; Uzun süre aynı pozisyonda bırakma
c) Tekerlekli iskemlede; Uygunsuz ayak postürü ve uzun süre bırakma.

II. Sürtünme
a) Sırt üstü ve yan pozisyonda; Ayak ucuna doğru kayan hastayı kaldırmadan yukarı çekme

III. Diğer faktörler
Alt ekstrimetide ödem, klonus, spastisite, ayak deformitesi olması.

Basıncı önleyici ve rahatlatıcı önlemler:
. Çorap ve ayakkabı giydirirken sürtünme engellenir.
. Hasta sık çevrilir.
. Doğru pozisyon vererek baş parmakların çarşafla teması önlenir.
. Ayak ucuna yastık, sünger konulur.
. Ayak yukarı kaldırılarak şişmesi önlenir.
. Ayakkabı ve çorap giydirirken ve çıkarırken çok dikkat edip sürtünme engellenir.
. Topuklar alttan desteklenip yatak yüzeyiyle teması önlenir (aşil tendonu hizasından)
. Transfer esnasında travmadan kaçınılır.
. Topuk ve ayaklar, sabah, akşam ve aktivite sonrası kontrol edilir (bül, eritem açısından).
. Kaldırarak pozisyon verilir.
. Alt extremite spastisitesi medikal olarak çözülür.
. Sürtünmeyi azaltıcı okluzif koruyucular sürülür.
. Topuk ve lateral - medikal malleol'daki basınç ayak yastığı veya sünger ile destekleyerek azaltılır.